Zuid-Soedan: Dreigend regeringsoffensief dwingt bevolking én Artsen Zonder Grenzen tot evacuatie van Akobo
Juba, 9 maart 2026 – Een aankomend militair offensief van regeringstroepen heeft tienduizenden mensen in de Zuid-Soedanese stad Akobo gedwongen halsoverkop te vluchten, nadat op 6 maart een evacuatiebevel werd uitgevaardigd. Onder hen bevinden zich meer dan 17.000 recent ontheemden die nog nauwelijks hersteld waren van eerdere geweldsgolven.
Artsen Zonder Grenzen (AZG) werd op 7 maart eveneens gedwongen de stad te verlaten. Daardoor zitten honderdduizenden mensen plotseling zonder toegang tot gezondheidszorg, net op het moment dat het malariaseizoen op het punt staat te beginnen.
Bevolking voor onmogelijke keuze gesteld
Akobo wordt al maanden bedreigd door escalerend geweld. De bewoners moeten nu kiezen tussen vluchten zonder bescherming of achterblijven in een stad die mogelijk wordt aangevallen – zonder medische zorg, voedselzekerheid of veiligheid.
“De gevolgen voor de mensen zijn verwoestend,” zegt Christophe Garnier, hoofd van de AZG‑missie in Zuid‑Soedan.“Gezinnen worden opnieuw gedwongen te vluchten, vaak voor de derde of vierde keer. Voor velen is er simpelweg geen plek meer om naartoe te gaan.”
AZG‑ziekenhuis en apotheek geplunderd
Kort na het vertrek van het team werd het ziekenhuis van Akobo – waar AZG de kinderafdeling ondersteunt – geplunderd. Alle medicijnen en medische voorraden gingen verloren. Ook het AZG‑kantoor werd in het weekend door onbekenden geplunderd.
Eerder al waren levensreddende activiteiten onderbroken door door de regering opgelegde beperkingen die medische vluchten en bevoorrading blokkeerden. De teams hadden pas sinds drie weken opnieuw toegang tot de regio.
Aanvallen op gezondheidszorg
De evacuatie past in een verontrustende trend. Sinds maart 2025 waren er twaalf aanvallen op AZG‑personeel en door AZG ondersteunde ziekenhuizen in Zuid‑Soedan, wat tot de sluiting van drie ziekenhuizen leidde. In de eerste twee maanden van 2026 vonden al drie nieuwe aanvallen plaats.
In januari moesten AZG‑teams Pieri verlaten vanwege gewapende confrontaties. Begin februari kwamen burgers om bij luchtaanvallen in Lankien en werd het laatste functionerende ziekenhuis daar verwoest. In totaal zijn bijna 280.000 mensen ontheemd, onder wie 80.000 in Akobo County.
Malariacrisis dreigt terwijl zorg wegvalt
Akobo is een uiterst afgelegen gebied met nauwelijks functionerende gezondheidsdiensten. AZG is een van de weinige organisaties die medische zorg levert aan de naar schatting 112.000 inwoners.
Nadat ze drie weken geleden pas weer toegang hadden gekregen na door de regering opgelegde beperkingen op vluchten en medische voorraden, was de ploeg net begonnen met de voorbereiding op het malariaseizoen – dat jaarlijks tot de grootste pieken in ziekte en sterfte leidt – en met de beoordeling van recent ontheemde gemeenschappen. Nu werden ze opnieuw gedwongen te vertrekken en ligt alles stil.
Humanitaire toegang geblokkeerd
“Deze herhaalde, door de regering opgelegde evacuaties laten mensen geïsoleerd achter. Ze worden blootgesteld aan geweld en afgesneden van humanitaire hulp,” aldus Garnier.“We maken ons ernstige zorgen dat ook het ziekenhuis van Akobo getroffen kan worden, waardoor mensen volledig verstoken raken van medische zorg die zij nodig hebben om te overleven.”
De nieuw ontheemde gezinnen slapen in geïmproviseerde schuilplaatsen, zonder veilig drinkwater, voldoende voedsel of bescherming tegen geweld. Zonder medische hulp lopen kinderen en volwassenen grote risico’s op malaria, diarree, ondervoeding en infecties.
Oproep aan alle strijdende partijen
AZG roept alle partijen met klem op om:
- burgers te beschermen,
- veilige zones in te stellen,
- humanitaire toegang zonder hinder toe te staan, en
- gezondheidsvoorzieningen en zorgverleners te respecteren en te beschermen.
Herhaalde aanvallen en toegangsbeprekingen ondermijnen het vermogen van hulporganisaties om te reageren, precies op een moment dat de bevolking in Zuid‑Soedan meer hulp nodig heeft dan ooit.
Steven De Bondt