Rapport Haïti: AZG documenteert alarmerende toename van seksueel geweld in Port-au-Prince

Het rapport van AZG, “Seksueel en gendergerelateerd geweld in Port-au-Prince, Haïti”, is gebaseerd op tien jaar aan medische gegevens en getuigenissen, verzameld in de Pran Men'm-kliniek van AZG. Sinds de opening van de kliniek in 2015, kregen bijna 17.000 mensen uitgebreide medische en psychosociale zorg. 98% van de patiënten zijn vrouwen en meisjes.

“We zien vandaag 3 keer meer slachtoffers van seksueel en gendergerelateerd geweld: van gemiddeld 95 opnames per maand in 2021 tot meer dan 250 in 2025”, aldus Diana Manilla Arroyo, hoofd van de AZG-activiteiten in Haïti. “De explosieve toename van geweld in Haïti de afgelopen jaren heeft duidelijk een directe impact gehad op vrouwen en meisjes in Port-au-Prince.”

Uit het rapport blijkt dat vrouwen en meisjes van alle leeftijden het doelwit zijn en dat steeds meer slachtoffers uit hun huizen worden verdreven, waardoor ze worden blootgesteld aan nog meer geweld. Bijna een vijfde van de slachtoffers die bij Pran Men'm worden behandeld, heeft meerdere keren te maken gehad met seksueel en gendergerelateerd geweld.

Steeds wreder geweld

Ook is er een schokkende toename van de wreedheid van het geweld. Van de slachtoffers die sinds 2022 in Pran Men'm zijn behandeld, meldde 57% dat ze waren aangevallen door leden van gewapende groeperingen, vaak in de context van groepsaanvallen door meerdere daders. Meer dan 100 patiënten meldden dat ze door tien of meer daders tegelijk waren aangevallen.

“Ze sloegen me en braken mijn tanden...”, aldus een 53-jarige overlevende die in het rapport wordt geciteerd. “Drie jonge mannen die mijn kinderen hadden kunnen zijn... Toen ik weigerde met hen naar bed te gaan, sloegen ze me en viel ik. Terwijl ik me verzette, schopten ze me in mijn rug, wat maanden later nog steeds pijn doet. Nadat ze mij hadden verkracht, verkrachtten ze mijn dochter... en sloegen ze mijn man.”

Het rapport brengt aanhoudende tekortkomingen in de beschikbaarheid van diensten voor overlevenden aan het licht. Artsen Zonder Grenzen is vaak niet in staat om haar patiënten door te verwijzen naar essentiële niet-medische hulp, zoals veilige opvangcentra, herhuisvestingsmogelijkheden of ondersteuning bij het vinden van een inkomen, die voor veel overlevenden onmisbaar zijn. Deze situatie onderstreept de dringende noodzaak om de financiering voor beschermingsdiensten te versterken en in stand te houden.

Slachtoffers geraken niet op tijd bij hulp

Slachtoffers worden ook geconfronteerd met tal van belemmeringen – zoals angst voor stigmatisering, financiële moeilijkheden, onveiligheid en gebrek aan informatie – die hen verhinderen tijdig toegang te krijgen tot zorg, wat helaas medische gevolgen heeft. Sinds 2022 kwam slechts een derde van de slachtoffers die de Pran Men'm-kliniek raadpleegden binnen drie dagen na hun aanranding naar de kliniek: na deze termijn is het niet langer mogelijk om HIV-overdracht te voorkomen. Evenzo kon 59% van onze patiënten in deze periode niet binnen vijf dagen toegang krijgen tot zorg om zichzelf te beschermen tegen ongewenste zwangerschap.

Dit rapport roept op tot dringende en gecoördineerde actie door de Haïtiaanse autoriteiten, dienstverleners, donoren, VN-agentschappen en veiligheidsactoren ten gunste van een op slachtoffers gerichte aanpak die gericht is op langdurig herstel.“We roepen op tot uitgebreide toegang tot gratis uitgebreide medische en psychosociale zorg, wat alleen kan worden bereikt door een duurzame verhoging van de financiering voor ondersteunende diensten”, aldus Manilla Arroyo. “Even belangrijk is dat we oproepen tot een ondubbelzinnige erkenning van de wijdverbreide aard van seksueel geweld en het opzettelijke gebruik ervan door gewapende groeperingen als middel om vrouwen en meisjes te controleren en te onderwerpen. Dit zijn de uitdagingen die moeten worden aangepakt om slachtoffers in staat te stellen de controle over hun lichaam en hun leven terug te krijgen.”