Rapport AZG - Syrië: mijnen en explosieven hebben verwoestende gevolgen voor burgerbevolking in provincie Deir ez-Zor

Download ons rapport (ENG)

Tussen april 2025 en april 2026 hebben de teams van Artsen Zonder Grenzen (AZG) en de Syrische gezondheidsdienst op de spoedeisende hulp van het Nationaal Ziekenhuis van Deir ez-Zor meer dan 215 mensen behandeld die gewond waren geraakt door landmijnen, niet-ontplofte munitie en achtergelaten explosieven. In die periode zijn 24 mensen aan hun verwondingen overleden en hebben 58 patiënten een traumatische amputatie ondergaan.

Deir ez-Zor blijft een van de regio’s in Syrië die het zwaarst vervuild zijn met explosieven. Burgers raken daar vaak gewond wanneer ze terugkeren naar de huizen die ze vanwege het conflict hadden moeten verlaten, of wanneer ze beschadigde gebouwen betreden. Maar de meesten van hen raken gewond terwijl ze in hun levensonderhoud voorzien, bijvoorbeeld door landbouw of veeteelt.

Het medisch personeel van het Nationaal Ziekenhuis van Deir-Ez-Zor benadrukt dat de economische druk de bevolking ertoe aanzet risico’s te nemen. “Sommige mensen betreden bewust mijngebieden om hun kuddes te laten grazen of truffels te verzamelen”, legt dr. Waseem Awak, arts in opleiding op de afdelingen spoedeisende hulp en orthopedie, uit. „In sommige gevallen behandelen we meerdere leden van één en dezelfde familie.”

Bijna 50% kinderen, schrijnend gebrek aan middelen voor overlevenden

Bijna de helft van de patiënten die het afgelopen jaar zijn behandeld, zijn kinderen. Ze lopen een bijzonder risico wanneer ze zelf meewerken aan activiteiten om in hun levensonderhoud te voorzien, maar ook wanneer ze spelen in open ruimtes of in verlaten gebouwen. Wanneer er informatie beschikbaar was over de omstandigheden waarin het letsel was opgelopen, constateerde Artsen Zonder Grenzen (AZG) dat kinderen het vaakst gewond raakten tijdens het spelen (46 gevallen).

De toegang tot spoedeisende traumazorg blijft een grote uitdaging in het hele gouvernement. Veel overlevenden moeten vanuit afgelegen gebieden lange afstanden afleggen om spoedeisende zorg te krijgen, vaak zonder de mogelijkheid om per ambulance te worden vervoerd.

Het gebrek aan gespecialiseerd medisch personeel, de beperkte uitrusting en de ontoereikende nazorg na ontslag uit het ziekenhuis verhogen het risico op complicaties en sterfte.

“Het aantal gewonden overschrijdt vaak de capaciteit van het ziekenhuis”, zegt dr. Ammar Al Rajab, hoofd van de afdeling orthopedie van het nationale ziekenhuis van Deir-Ez-Zor. “De nazorg na ontslag schiet ernstig tekort, met een kritiek tekort aan prothesespecialisten en revalidatiediensten.”

Mohammad, een jonge man uit Deir ez-Zor, verloor beide benen boven de knie nadat hij op een mijn was gestapt terwijl hij zijn land bewerkte. “Vroeger werkte ik elke dag en kon ik in mijn eigen onderhoud voorzien. Nu breng ik het grootste deel van mijn tijd thuis door en ben ik voor bijna alles afhankelijk van mijn familie. Als ik toegang had tot prothesen, zou ik misschien een deel van mijn leven terug kunnen krijgen”, betreurt hij.

Overstromingen verplaatsten mijnen

Verschillende gebieden zijn nog steeds ernstig vervuild, met name Al-Merei’iye, Al-Badia en de zogenaamde regio van de Zeven Dorpen, gelegen tussen Geneina en Tabya ten oosten van de Eufraat.

Naar aanleiding van de overstromingen van maart-april 2026 lijken landmijnen te zijn verplaatst, waardoor de risico’s zijn toegenomen, aangezien de eerder geïdentificeerde gevaarlijke locaties niet langer als betrouwbaar kunnen worden beschouwd.

De openbare infrastructuur in het hele gouvernement blijft vervuild met explosieven, met name waterpompstations, watervoorzienings- en rioleringsnetwerken, gezondheidsinstellingen en scholen. Artsen Zonder Grenzen heeft ook vastgesteld dat de aanwezigheid van mijnen en explosieven de humanitaire operaties en de toegang tot essentiële diensten blijft belemmeren. Sommige gezondheidsinstellingen, watervoorzieningsinfrastructuur en woonwijken zijn nog steeds vervuild, waardoor de veilige toegang voor zowel de gemeenschappen als de humanitaire organisaties wordt beperkt.

Artsen Zonder Grenzen herhaalt dat zonder dringende maatregelen om de sanering van met explosieven en landmijnen vervuilde gebieden te versnellen, in combinatie met inspanningen om de kritieke tekorten in de gespecialiseerde zorg — met name revalidatie, prothesen en geestelijke gezondheidszorg — zullen de burgers van Deir ez-Zor nog lang na het einde van het conflict te maken blijven krijgen met vermijdbare sterfgevallen en verwondingen met onomkeerbare gevolgen.