Gebombardeerd, geplunderd, vernield: Na 31 jaar sluit Artsen Zonder Grenzen noodgedwongen & definitief haar ziekenhuis in Lankien, Zuid-Soedan

Op 3 februari bombardeerde een vliegtuig het magazijn binnen het ziekenhuisterrein. Medische en andere essentiële voorraden werden vernield en alle medische activiteiten vielen stil. Hoewel we niet kunnen bevestigen welke partij in het aanhoudende conflict in Zuid-Soedan verantwoordelijk is, lijken regeringsstrijdkrachten voor zover wij weten de enige partij te zijn met capaciteit voor luchtbombardementen. In de dagen na de luchtaanval was bekend dat regeringsstrijdkrachten de controle over het gebied rond Lankien hadden. Het ziekenhuis in Lankien werd geplunderd, delen ervan werden in brand gestoken en de overgebleven gebouwen werden vernield, waardoor er niets anders dan verwoesting overbleef. Artsen Zonder Grenzen kan nog niet bevestigen welke partij in het conflict verantwoordelijk is voor de plundering en vernieling.

“We zijn uitzinnig over wat we onlangs in het ziekenhuis hebben gezien,” zegt Gul Badshah, operationeel manager bij Artsen Zonder Grenzen. “De omvang van de verwoesting overtreft alles wat we ons konden voorstellen. We zagen kogelgaten in de voorruiten van onze voertuigen, onze magazijnen met medische voorraden waren tot de grond toe afgebrand en zelfs pediatrische apparatuur werd vernield.”

Enkele uren voor de aanval op 3 februari werd het ziekenhuis in Lankien ontruimd en werden patiënten naar huis gestuurd, na toenemende spanningen in het gebied. Naar verluidt zijn mensen uit Lankien gevlucht na de beschietingen van het ziekenhuis en de markt van de stad die dag.

De verwoesting van het AZG-ziekenhuis in Lankien is geen op zichzelf staand incident, maar maakt deel uit van een bredere en zeer zorgwekkende trend van geweld tegen de gezondheidszorg in Zuid-Soedan. Sinds begin 2025 zijn de faciliteiten en het personeel van Artsen Zonder Grenzen getroffen door ten minste 12 aanvallen en gewelddadige incidenten. Deze herhaalde incidenten hebben geleid tot de sluiting van vier ziekenhuizen — Ulang, Old Fangak, Akobo en nu Lankien — en hebben ervoor gezorgd dat honderdduizenden mensen geen toegang meer hebben tot medische zorg. Zoals altijd zijn het de mensen die een zware prijs betalen voor aanvallen op de gezondheidszorg.

“Aanvallen op medische faciliteiten, gezondheidswerkers en burgers zijn onaanvaardbaar en moeten stoppen”, zegt Badshah. “Zowel de regering als de oppositietroepen, en alle andere gewapende groeperingen, moeten de volledige verantwoordelijkheid nemen voor hun daden. Ze moeten ook aanvallen op medisch personeel, medische voorzieningen en burgers voorkomen, en het internationaal humanitair recht en de beginselen daarvan respecteren, waaronder het onderscheidingsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel,” voegt Badshah toe.

Artsen Zonder Grenzen roept de Zuid-Soedanese autoriteiten op om transparante verklaringen te geven, verantwoording af te leggen en concrete maatregelen te nemen om de gezondheidszorg en humanitaire operaties te beschermen.

Artsen Zonder Grenzen was sinds 1995 actief in Lankien, aanvankelijk om kala azar, een verwaarloosde tropische ziekte, te bestrijden. In de loop der jaren werden onze activiteiten geleidelijk uitgebreid en groeide het ziekenhuis uit tot de enige geavanceerde zorginstelling in de regio. Vóór de verwoesting waren ongeveer 250.000 mensen voor levensreddende zorg afhankelijk van het ziekenhuis. Door de definitieve sluiting zitten gemeenschappen in de regio nu zonder medische voorzieningen en lopen ze het risico op vermijdbare sterfgevallen.