Duizenden vluchtelingen en migranten ondergaan de Europese vrieskou in Griekenland en de Balkan

Maandag 9 januari 2017 — Na de koele Europese ontvangst, doorstaan duizenden migranten en vluchtelingen nu ook de vrieskou in hun tentjes in Griekenland en de Balkan. De onverschilligheid van de Europese staten, die de strenge winter niet hebben voorbereid, hebben de ondraaglijke situatie van al deze vrouwen, mannen en kinderen die bescherming zoeken in Europa, zowaar nog verslechterd.

De situatie is vooral zorgwekkend voor wie vastzit op de Griekse eilanden - waar ze overleven in tenten in overvolle kampen – en voor de mensen die onderdak vonden in verlaten gebouwen in het Servische Belgrado. Artsen Zonder Grenzen had de overheden van Griekenland en de Balkan-landen meermaals opgeroepen situatie van de vluchtelingen te verbeteren vóór het begin van de winter.

“We zien vandaag de wreedste en meest onmenselijke gevolgen van de Europese migratiepolitiek, die gericht is op ontrading en criminalisering van mensen die zware oorlogszones ontvluchten en bescherming zoeken in Europa. We zien dat zij niet de hulp krijgen die ze nodig hebben, en dat hierdoor hun leven op het spel staat.”, zegt Stefano Argenziano, verantwoordelijk voor de migratieprojecten van Artsen Zonder Grenzen.

Servië – Humanitaire hulp beperkt terwijl het buiten vriest

In Servië zitten momenteel 7.500 mensen vast in overvolle kampen of in informele kampementen. Met de EU is afgesproken dat het land 6.000 mensen zou vestigen. Slechts 3.140 van hen leven in gebouwen die aangepast zijn voor de winter. In Belgrado verblijven ongeveer 1.700 jonge mensen, voornamelijk uit Afghanistan, Pakistan, Irak en Syrië, in verlaten gebouwen in het centrum van de stad, terwijl de temperaturen er gezakt zijn tot min 20 graden.

De voorbije maanden hebben de Servische autoriteiten de humanitaire hulpverlening zoveel mogelijk proberen te beperken. Enkel vrijwilligers mochten dekens en voedsel uitdelen. “Maandenlang bestond de strategie uit het verhinderen van humanitaire hulp om iedereen zo richting officiële kampen te dwingen. Maar de kampen zijn overvol. De mensen hebben dus geen andere keus dan in de vrieskou in die verlaten gebouwen te verblijven”, aldus Stephane Moissaing, landverantwoordelijke van Artsen Zonder Grenzen in Servië.

Artsen Zonder Grenzen installeerde enkele noodverwarmingstoestellen en onderhandelt met de overheid om meer onderdak te voorzien. “Al maanden aan een stuk roepen we de EU, het Vluchtelingenagentschap van de VN (UNHCR) en de Servische overheid op om lange-termijnoplossingen te voorzien om dergelijke dramatische situaties te vermijden. Aan de grenzen van Servië en Bulgarije zijn al mensen gestorven door onderkoeling. We kunnen niet blijven toekijken en cijfertjes optellen van het aantal mensen dat sterft terwijl ze de grens willen oversteken of het slachtoffer wordt van geweld, sinds de sluiting van de Balkanroute.”

Griekenland – Duizenden vast op besneeuwde eilanden

De situatie in Griekenland is niet veel beter. Duizenden mensen zitten vast in overvolle kampen en slapen in tenten terwijl het buiten vriest. “Deze achtergelaten families betalen de prijs van het Europese cynisme en haar verwerpelijke deal met Turkije”, zegt Clement Perrin, landverantwoordelijke van Artsen Zonder Grenzen in Griekenland. “Het is echt ontstellend om te zien hoe mannen, vrouwen en kinderen proberen overleven in de sneeuw, ondanks alle Europese beloftes en verklaringen. We roepen de Griekse autoriteiten en de EU op om onmiddellijk noodmaatregelen te nemen opdat alle migranten en vluchtelingen op de eilanden in correcte omstandigheden kunnen leven.”

De overbevolking en de zeer gebrekkige voorbereiding op de winter brengt gevaarlijke gezondheids- en veiligheidsrisico’s met zich mee. De meeste patiënten die de psychologen van Artsen Zonder Grenzen de voorbije maanden verzorgden op Samos en Lesbos, gaven de slechte levensomstandigheden op als voornaamste oorzaak van hun mentale problemen. “De Griekse autoriteiten moeten stoppen met zichzelf op de borst te kloppen over hun humanitaire verwezenlijkingen. Duizenden mensen zien af door de harde winter, in afwachting van hun asielprocedure. Mensen die oorlog, marteling en extreem geweld ontvluchten en bescherming zoeken mogen niet in de kou blijven staan”, aldus Perrin.

 

In de kampen op Lesbos, Griekenland, moeten vluchtelingen noodgedwongen in de sneeuw verblijven © Daniel Barney
Vluchtelingen wachten op voedsel in een oud magazijn in Belgrado © Marko Drobnjakovic
Een man staat in een oud treinstation in Belgrado waar vluchtelingen verblijven © Marko Drobnjakovic
Teams van AZG delen dekens uit aan vluchtelingen in Belgrado © Marko Drobnjakovic